Powieść Szczepana Twardocha „Null” została wyróżniona w konkursie wydawniczym Ambasador Nowej Europy. Jury, w skład którego wchodzą przedstawiciele Kolegium Europy Wschodniej (Iwona Reichardt i Kamila Ładno-Hajduk) uznało ją za jedną z najważniejszych polskich powieści ostatnich lat.
W uzasadnieniu podkreślono, że ogromnym walorem książki jest nie tylko sposób, w jaki opisuje ona rzeczywistość wojny, lecz także to, że pomaga ją zrozumieć. „Ten tekst boli, ale i niesie nadzieję, że człowieczeństwo można zachować w najbardziej ekstremalnych warunkach” – czytamy w werdykcie jury.
Konkurs Ambasador Nowej Europy ma już trzynastoletnią tradycję, jednak po raz pierwszy nagroda trafia do powieści wojennej. Na decyzję jury wpłynęły zarówno aktualność i znaczenie podejmowanej tematyki, jak i psychologiczna wiarygodność bohaterów oraz autentyzm opisywanych sytuacji. Dzięki temu „Null” można czytać nie tylko jako dzieło literackie, lecz również jako przejmujące świadectwo współczesności.
„Twardoch unika patosu, heroizacji i prostych podziałów. Zamiast tego pokazuje wojnę taką, jaka jest – jako barbarzyństwo niszczące ludzi, wartości i dotychczasowy porządek świata” – zaznacza jury konkursu.
Jak podkreślono w uzasadnieniu, siła książki wykracza poza jej walory artystyczne. „Null” staje się ważnym głosem w europejskiej debacie o odpowiedzialności, solidarności i cenie wolności. Skłania do refleksji nad tym, czym jest wojna, jakie pozostawia trwałe rany i jaka przyszłość czeka Ukrainę oraz całą Europę.
Jury zwróciło także uwagę na wieloletnie zaangażowanie Szczepana Twardocha w pomoc Ukrainie. Jego twórczość potwierdza, że literatura może być formą odpowiedzialności za świat i głosem sprzeciwu wobec przemocy.
Szczepan Twardoch jest jedną z najważniejszych i najbardziej wyrazistych postaci współczesnej polskiej prozy. Krytycy doceniają jego rozmach narracyjny, umiejętność podejmowania złożonych tematów tożsamościowych oraz bezkompromisowość w opisywaniu mechanizmów totalitaryzmów i nacjonalizmów.
Wręczenie nagrody odbędzie się 1 października 2026 roku w siedzibie Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku podczas gali konkursu Ambasador Nowej Europy.
