UCZESTNICY REZYDENCJI O SWOICH PLANACH

1. Natalia Jakubova (Moskwa, Federacja Rosyjska)

Mój projekt dotyczy wyboru i tłumaczenia na język rosyjski fragmentów autobiografii i korespondencji wielkiej polskiej aktorki Ireny Solskiej (1875-1958). Obecnie przygotowuję biografię aktorki, na postawie badania, które przeprowadziłam w latach 2013-2015 na IBL PAN w ramach Marie Curie Fellowship. Chociaż tłumaczenie autobiografii i korespondencji nie było w ramach poprzedniego badania zaplanowane, w trakcie pracy nad książką dochodzę do wniosku, że byłoby bardzo pożądane dołączyć do mojej monografii aneks, który by zawierał od 2 do 3 arkuszy tłumaczeń.

Autobiograficzne pisarstwo Solskiej uważam za wyjątkowe też w sensie literackim, poświęciłam tej kwestii kilka artykułów,  których fragmenty ukazują się w moich tłumaczeniach na język rosyjski albo angielski. Podczas moich badań nad biografią Solskiej ujawniłam wiele wcześniej niepublikowanych, a bardzo interesujących listów, z których też chciałabym skorzystać podczas przygotowania swojej edycji. Oczywiście, będę korzystać też z istniejących publikacji przygotowanych przez prof.L.Kuchtówną: są nimi Pamiętnik (Warszawa 1978) i Listy Ireny Solskiej (Warszawa 1984).
Odrębny plan dotyczy napisania dramatu dokumentalnego na podstawie związanych ze szczególnym okresem życia Solskiej tekstów epistolarnych. W tym przypadku chodzi już nie tylko o jej listy: uważam, że jej korespondencja powinna być włączona do szerszego kontekstu i zostać jednym z czynnikiem ambiwalentnej i wielopoziomowej gry intertekstualnej. Pracując nad jednym z najbardziej znaczących zasobów korespondencyjnych Solskiej, mianowicie jej listami do Jerzego Żuławskiego z lat 1904-1906 (koło 150 listów w Dziale Rękopisów Muzeum Literatury im.Adama Mickiewicza w Warszawie), sięgnęłam do innych partii tego archiwum, mianowicie do listów Zofii Hanickiej, Stanisława Eliasza-Radzikowskiego i korespondencji pomiędzy Jerzym Żuławskim i Kazimierą Hanicką (od r.1907 jego żoną). Kolejnych materiałów dostarczyły Archiwum Muzeum Narodowego w Krakowie (listy Żuławskiego do Stanisława Eliasza Radzikowskiego) i zbiory Ossolineum w Bibliotece im.Stefanika we Lwowie (listy Maryli Wolskiej i Adama Młodnickiego). Z już publikowanej korespondencji są ważne listy Leopolda Staffa do Maryli Wolskiej. Podczas rezydencji chciałabym też zapoznać się ze spuśczyzną epistolarną Stanisława Eliasza Radzikowskiego w zbiorach wrocławskiego Ossolineum.
Z tych wszystkich materiałów wyłania się historia znacznie ciekawsza niż stereotypowe przedstawienie o „ujarzmieniu” Jerzego Żuławskiego poprzez „demoniczną” Ireną Solską i jego wyzwoleniu przez Kazimierą Hanicką jako „anioła domu” (a tak to cała kolizja zazwyczaj jest przedstawiona w litearaturze o tych ważnych w kulturze polskiej postaciach). Zamierzona przeze mnie sztuka dokumentalna będzie mówiła też o „nałogu epistolarnym”, o uwikłaniu w „romans w listach”; nie wykluczone, że powstaną paralele z tymi formami tego samemgo „nałogu” które odznaczają życie człowieka dzisiejszego.

2. Vyturys Jarutis (Kowno, Litwa)

Olga Tokarczuk jest dla mnie jako tłumacza literatury polskiej pisarką wyjątkową, i choć przetłumaczyłem tylko dwie jej książki, mianowicie Prawiek i inne czasy oraz Dom dzienny, dom nocny, zawsze myślę o Tokarczuk, że jest to „mój autor”.
Książki Jakubowe stanowią nie lada wyzwanie dla tłumacza, zwłaszcza na język litewski, po pierwsze ze względu na objętość, jak też bogactwo realiów językowych, nie mających swoich odpowiedników w języku litewskim. Uważam jednak, że może to być bardzo ważna książka dla czytelnika litewskiego, a więc warta podjęcia takiego wyzwania. Tekst wymaga szczególnych umiejętności ze strony tłumacza, tym niemniej chciałbym spróbować.
Do wydania książki zamierzam zachęcić Wydawnictwo Związku Pisarzy Litwy (Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla) (które obecnie też wydaje Widnokrąg W. Myśliwskiego w moim przekładzie).
Pobyt w Wojnowicach w ramach PROGRAMU REZYDENCJI DLA TŁUMACZY I TWÓRCÓW byłby dla mnie dobrym impulsem do rozpoczęcia pracy, miałbym już sporządzone ważniejsze kwestię przygotowawcze do wyjaśnienia, między innymi realiów historycznych, które będą bardzo pomocne w dalszym procesie tłumaczenia. Oczywiście, najwięcej czasu poświęciłbym samemu tłumaczeniu Ksiąg Jakubowych.
W czasie pobytu miałbym też nadzieję między innymi na spotkanie oraz rozmowę z Olgą Tokarczuk.

3. Volodymyr Rafieienko (Donieck, obecnie Kijów, Ukraina)

W czasie pobytu w Wojnowicach chciałbym napisać cykl opowiadań o Polsce. Zostaną w nich zaprezentowane różne formy funkcjonowania współczesnej kultury miejskiej. Wstępna nazwa to „Polska z zamkniętymi oczami”. Jestem pewien, że to będzie ciekawy historie o Polsce i o ludziach, którzy mieszkają w centrum Europy, o czasie i o miłości.

Główne cele pobytu to napisanie zbiór nowel, nauka języka i poznanie kultury polskiej, praca wraz z fachowcami Uniwersytetu Wrocławskiego nad tłumaczeniem na język polski mojej powieści „Demon Kartezjusza”.

Podczas pobytu w Polsce planuję napisać cykl nowel połączonych w całość fabularną osnową. W ramach tego cyklu spróbuję przekazać swój intuitywny, organiczny odbiór kultury polskiej. Po pierwsze – jako kultury zakorzenionej w europejskiej uniwersalnej tradycji rozwoju cywilizacji. Po drugie – jako kultury ze wszech miar oryginalnej, samodzielnej, przemawiającej własnym niepowtarzalnym głosem.

Akcja nowel będzie się rozgrywała na ulicach polskich miast. Posługując się właściwą mi „kulturologicznie” nasyconą manierą pisarstwa, chciałbym wykorzystać w roli materiału wyjściowego mity, legendy miejskie oraz fakty historyczne, które stanowią część kultury i dziejów Polski. Interesującym wydaje mi się pomysł poprowadzenia ulicami tych miast swojego alter ego, posiadającego inną pamięć kulturową i wychowanego na całkowicie innych wzorcach odbioru rzeczywistości i samego siebie.

Po części literatura drogi, po części esej, ta opowieść przerodzi się w zbiór nowel, w których spróbuję uchwycić odgłosy czasu. Przyswoić i przelać na karty najistotniejsze nuty tej melodii, które zdołam wyodrębnić na polskich ulicach, w kolejnych rozmowach, w próbie refleksji nad tym, co się odbyło i odbywa ze mną i moim narodem. Pochodząc z Donbasu, gdzie obecnie toczy się wojna, spróbuję rozpoznać melodię pokojowej Polski.

Robocza nazwa cyklu – „Polska z zamkniętymi oczami”. Naturalnie chłonąc notatki podróżnicze oraz aktualne wrażenia z pobytu w Polsce, spróbuję stworzyć książkę o wojnie i pokoju, o miłości i nienawiści, o tym, że mit kulturowy jest czasami ważniejszy dla cywilizacji, niż fakt i jego bezlitosna prawda. I właśnie z tych kulturowych, niematerialnych korzeni czerpie cywilizacja z jej potężnymi wyzwaniami, fascynującą różnorodnością i wielką przyszłością. Jestem pewien, że to będzie ciekawy historie o Polsce i o ludziach, mieszkających w centrum Europy, o czasie i o miłości, która znajdzie swoje miejsce w kanonie współczesnej prozy ukraińskiej.

 

4. Ksenia Starosielska (Moska, Federacja Rosyjska)

W czasie pobytu w Wojnowicach chciałbym napisać cykl opowiadań o Polsce. Zostaną w nich zaprezentowane różne formy funkcjonowania współczesnej kultury miejskiej. Wstępna nazwa to „Polska z zamkniętymi oczami”. Jestem pewien, że to będzie ciekawy historie o Polsce i o ludziach, którzy mieszkają w centrum Europy, o czasie i o miłości.

 

5. Rasa Rimickaite (Wilno, Litwa)

…………………

 

6. Ołeksandr Bojczenko (Czerniowce, Ukraina)

……………………..

 

7. Andrij Ljubka (Użhorod, Ukraina)

……………………

8. Herkus Kuncius (Wilno, Litwa)

……………………

 

Menu